Adana’da “Sumakçı Dede” olarak tanınan Hazım Ak’ın yaklaşık 20 yıl önce meyve vermeyen yabani erkek sumak ağaçlarını aşılamasıyla başlayan sumak üretimi oğlu tarafından sürdürülüyor. Sumakta hasat başlarken kilosu 800-900’ten alıcı buluyor.
Saimbeyli ilçesinde dağlarda ve bahçelerde kendiliğinden yetişen ancak meyve vermeyen yabani sumakları üretime kazandırmak için çalışma yapan Hazım Ak, yaklaşık 20 yıl önce ağaçlara göz aşısı uyguladı. Ak’ın hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Naci Ak, babasından yadigar kalan sumaklara sahip çıkarken bu yılın zorlu hasat mesaisi de başladı.
Olgunlaşan sumak salkımları tek tek toplandıktan sonra güneşte kurumaya bırakılıyor. Ardından tanelerinden ayrılarak değirmenlerde toz sumağa dönüştürülüyor.
Naci Ak, babasının yıllar önce yaptığı çalışmanın bugün üretime dönüştüğünü ve bahçelerin Türkiye’nin dört bir yanından akademisyenler tarafından incelendiğini belirterek, “Sumakçı Dede, dünyada ilk defa yabani, ürün vermeyen erkek sumak ağaçlarına ilk aşıyı yapan babam. Kemikli göz aşısı yaptı. Bunlar 20 yıl önceydi. Babam hem kendi bahçemizde hem de çevredeki dağlarda erkek sumakları aşıladı. Şimdi verimli hale getirdik ve hasadı yapılıyor” dedi.
Bahçede daha önce uzun yıllar kiraz üretimi yaptıklarını ifade eden Ak, “Kirazın ekonomik değeri, ihracat sıkıntısı ve raf ömrünün kısa olması nedeniyle sorunlar yaşadık. Bahçenin içinden hep erkek sumaklar çıkıyordu. Bunlara ilk aşıyı yaptık. Sonra sumak üretimine döndük. Şimdi örnek sumak bahçeleriyle ilçemizde sumak üretimi ekonomiye kazandırıldı” diye konuştu.
“Erken toplanırsa ekonomik değeri düşük oluyor”
Sumakların erken hasat edilmemesi gerektiğini vurgulayan Naci Ak, “Biz Eylül ayında hasada başlıyoruz. Salkımların ve tanelerin olgunluğa ulaşması, kırmızı-mor rengini bulması lazım. Çekirdeğin içindeki çekirdek sertleşecek. Erken toplanırsa ekonomik değeri düşük oluyor, ekşisi az oluyor. Bir de rengi boz oluyor. Eylül ayında hasat yapılması lazım. Bu yıl yağışlar nedeniyle ekim ayında hasat gerçekleşti” ifadelerini kullandı.
Salkımından çekirdeğine kadar değerlendiriliyor
Saimbeyli’de yetişen sumağın farklı bölgelerden talep gördüğünü belirten ve yurt dışından akademik çalışmalar için bahçelere ziyaretçilerin geldiğini aktaran Naci Ak, “Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa salkım halinde bunu alıyor. Salkımları ıslıyorlar, ekşisini çıkarıyorlar. Güneşte 15-20 gün akıt yapıyorlar. Geride kalan, ekşisi az olan salkımları da sumak yapıyorlar. O kebapçı sumağı. Bu şu an saf yayla sumağı. Organik sumak olduğu için ekonomik değeri yüksek. Bu yıl kilosu 800-900 TL civarında. Çekirdeğini bile alıyorlar” diye konuştu.
