Türkiye Avrupa’nın asgari ücret ve satın alma paritesinde en alt grupta: Gelir asgari gider azami

Avrupa İstatistik Ofisi’nin (Eurostat) asgari ücretlere ilişkin temmuz verilerinde Türkiye 621 Avro brüt asgari ücret ile en düşük ücret grubunda yer aldı. Yurttaşın aldığı asgari ücret Avrupalının yarısı etmezken liranın satın alma gücü de yüzde 33 geride kaldı. Lüksemburg’un 2 bin 771 Avro aylık brüt asgari ücretle en yüksek seviyede olduğu görülen verilerde İrlanda, Almanya, Hollanda ve Belçika 2 bin Avro’nun üzerinde; Fransa, Slovenya ve İspanya 1400 – 1900 Avro bandında.

Türkiye ile birlikte Arnavutluk, Bulgaristan, Kuzey Makedonya, Karadağ ve Sırbistan’ın yer aldığı grupta asgari ücretliler 500-750 avroya sıkışmış durumda.

Tabloyu değerlendiren Prof. Hayri Kozanoğlu, yılda iki kez asgari ücret uygulaması terk edildiği için yılsonuna doğru döviz kuru artışına göre asgari ücretin 600 avronun altına yani son sıraya düşebileceğini belirtti. Kozanoğlu, ekonomi politikası dövizin enflasyonun altında seyretmesine dayandığı için, Avrodolar cinsinden gelirlerin refah kaybını tam yansıtmadığını ifade etti.

Çalışan kesimin yüzde 43’ünün asgari ücrete mahkûm kaldığı Türkiye’de yurttaşların düşük gelir sorunu, pahalılıkla da katlanıyor. Geçtiğimiz ay yayınlanan TÜİK’in Satın Alma Gücü Paritesi’ne bakıldığında 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması 100 iken bu değer Türkiye için 67. Yani AB ortalamasının yüzde 33 altında.

Kozanoğlu da şunları ekledi:

“Önemli olan, satın alma gücü paritesinin 2015’ten sonra Türkiye’de yerinde sayarken Romanya, Bulgaristan, Polonya gibi benzer ülkelerde refah artışının devam etmesi. AKP iktidarı yurttaşlarının yaşam standardını yükseltemediği, onların desteğini alamadığı için de çareyi, baskıcı yöntemlerle toplumu sindirmeye çalışmakta arıyor.”

KIYMA AB’DE 470 TL

Yurttaşlar Avrupalıdan çok daha düşük ücret almasına karşın alışveriş sepetini doldurmak için Avrupalıyla aynı hatta bazı ürünlere daha fazla ödemek zorunda kalıyor. Örneğin Almanya’da bir zincir markette dana kıymanın kilosu 470 liraya denk düşerken Türkiye’deki zincir markette fiyat 750 lira. Berlin’deki bir asgari ücretli 22 dakika çalışarak zincir kahveciden bir küçük boy Latte alırken aynı zincirin İstanbul halkasından aynı latteyi almak 1 saatlik çalışma gerektiriyor. Türkiye’de asgari ücretle 880 ekmek alınırken Almanya’da 1250 adet ekmek alındığını belirten gıda politikaları uzmanı Mete Yolaş da ayrıca, Türkiye’de en yoksul kesimin gelirinin yüzde 30’unu, Avrupalı en yoksul kesimin ise gelirinin yüzde 18’ini gıdaya ayırdığına dikkat çekti.

BİG MAC’DE 25 YILIN REKORU

Pahalılık, uluslararası fiyat karşılaştırmalarının en bilinen göstergelerinden Big Mac Endeksi’ne de yansıdı. Prof. Hakan Kara’nın “Big Mac sandviç fiyatlarına göre Türkiye, dünyaya kıyasla son 25 yılın en pahalı noktasında” notuyla paylaştığı grafiğe göre Türkiye’deki Big Mac’in dolar cinsinden fiyatı Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 6.8 dolara yükselerek dünya ortalamasının 5 dolar üzerine çıktı.